W obecnych czasach, gdy kult zdrowia i młodosci sięgnął zenitu witaminami są szpikowane wszelakie produkty. Cukierki dla dzieci, gumy do żucia, soki, kisielki, wiele, wiele innych produktów nosi napis ” dodatek witaminy C” Dobrze, ze jest to witamina , którą organizm wydala jeśli dostaje jej nadmiar. Na każdym kartonie , obojętnie sok, napój, zwykła oranżada tez taki sam napis tkwi. Tymczasem witaminy są bardzo wrażliwe na wiele czynników. Proces produkcji, wysoka temperatura, nieumiejętne przechowywanie produktu skutecznie niszczy ją. Najlepiej jest samemu robic soki z owoców lub warzyw, jeśli odczuwamy braki witamin. Praktycznym urządzeniem jest tu mikser, do którego można bez problemu wrzucić owoce lub warzywa. Świeży sok wypity co rano jest o wiele zdrowszy od tego drogiego z kartonu i mamy gwarancje jego składu. O świeżości nie wspomnę. Spożywając witaminy w jak najnaturalniejszej postaci dajemy swojemu organizmowi silną broń do walki z chorobami. O tym, ze niedobór pewnego czynnika, który potem okazał się jodem, powoduje schorzenie zwane wolem pisano już w Starym Testamencie. Jednak sam pierwiastek odkrył w 1811 roku przypadkowo Courtois, gdy na zlecenie Napoleona poszukiwał nowych źródeł surowców pośród roślin morskich. W 1896 roku wyodrębniono jod z tarczycy. Odkryto sprawce wielu schorzeń tego hormonu. Wkrótce też zaczęto nagminne jodowanie soli. Jodu nie trzeba nam za wiele, wystarczy 2-4 m cg. Na kg masy ciała. Większej ilości jodu potrzebuje młodzież w okresie dorastania, dojrzewania, a także kobiety w ciąży i karmiące. Najbogatszym źródłem jodu jest woda i sól morska. Nasz Bałtyk należy do mórz bogatych w ten składnik. Toteż “tarczycowym” bardzo dobrze robi pobyt na plażach a także w Ciechocinku, gdzie pod tężniami wprost oddycha się jodem. Jod znajdziemy również w serach, jajkach, rybach, tłuszczach zwierzęcych, a także w zbożu i mleku. Niedobory jodu były kiedyś bardzo wyraźne wśród mieszkańców południowej Polski. W 1803 roku odkryto, że fluor wchodzi w skład układu kostnego, a w 1931 r. że jest przyczyna fluorzycy zębów, czyli tak zwanego cętkowania zębów, jeśli jest nadmiar tego pierwiastka w wodzie pitnej. Wodę oczyszczono, i znowu źle- pojawiła się próchnica w uzębieniu. Rozpiętość między korzystna a szkodliwa dawką jest tak mała, że wielu badaczy zgłasza szkodliwość fluoryzacji wody. Są jednak i entuzjaści tej metody, którzy twierdzą, że dzięki temu dzieci i młodzież nie mają problemów z uzębieniem. Dziś, gdy uprzemysłowienie wzrosło, fluor rozpowszechnił się i w powietrzu i w glebie, tak, że coraz więcej na świecie jest okolic, gdzie ludzie i zwierzęta są nim wręcz zatruwani. Sole fluoru kumulują się w kościach powodując nadmierne wapnienie, zmiany kierunku wzrostu i kształtu zębów. Organizm broni się wydalając fluor z moczem, ale…..nie daje rady. Na szczęście nasze wody nie maja aż tak dużej dawki fluoru.

Zwana witaminą młodości, E jest obecnie poszukiwana we wszystkich produktach spożywczych. Kult młodości sprzyja zainteresowaniu się tą niepozorną substancją. Znana jako antyoksydant wydatnie zwiększa siły witalne organizmu, dodając żywotności, radości i chęci do życia. Amerykanie uważają, że dodaje seksapilu, więc zajadają się nią wszelkie gwiazdy filmowe. Witaminą E skutecznie leczy się bolesne skurcze nocne łydek, częste u młodzieży w okresie szybkiego wzrostu, pomocna tez jest paniom w okresie menopauzy. Z kolei witamina K, zwana przeciwkrwotoczną jest niezastąpiona w leczeniu zatruć krwi. Wynaleziono ją przypadkiem z …resztek gnijących ryb. Znajduje się we wszystkim co zielone, gdyż lubi sąsiedztwo chlorofilu. Kapusta, sałata, szpinak. Także olej sojowy jest bardzo bogaty w wit. K. Z tą witaminą organizm ludzki kłopotów raczej nie ma , gdyż potrafi ją wytworzyć w dostatecznej ilości. Dobrze by było, gdyby wszystkie witaminy były tak samoistnie wytwarzane. Gdy jesteśmy przeziębieni łykamy witaminę C w zwiększonych ilościach. To dobry odruch . Substancja ta w nadmiarze jest wydalana z organizmu, więc nie zachodzi obawa przedawkowania. Więcej witaminy C niż przeciętnie potrzebują organizmy palaczy i nałogowych alkoholików, a także tych, którzy jadają za dużo wędlin i kiełbasy, ze względu na związki azotanowe, bardzo rakotwórcze. Chore serce potrzebuje jej w tak dużych ilościach, że zabiera ją z całego organizmu, powodując jej obniżenie tak drastyczne jak przy szkorbucie. Witamina C podnosi odporność na wszelkie choroby, nie tylko nowotworowe. Najbogatszym źródłem tej witaminy w naszym kraju są owoce dzikiej róży. W następnej kolejności znajdują się owoce cytrusowe z cytryną na czele, pomarańcze i porzeczki czarne. W warzywach znajdziemy ją w natce pietruszki, koperku. Ogromne ilości zawiera ceniona rzeżucha i papryka. To ważna witamina. W obecnych czasach rzadko występuje jej brak. Jedząc owoce i warzywa zapewniamy jej stałą podaż. Cała rodzina witamin z grupy B, a więc B1-tiamina, B2-ryboflawina, B3 lub PP – niacyna, B6-pirydoksyna, B12, H oraz kwas foliowy i kilka innych, których nazw nie wymienię są rozpuszczalne w wodzie. Wchodzą w skład enzymów lub je aktywują i wykazują działanie już w maleńkich dawkach. Ich dobrymi źródłami są drożdże, wątroba oraz ziarna zbóż. Głównie potrzebne są naszym nerwom, ale nie tylko. Wieczne zmęczenie, rozdrażnienie, depresyjność i krótka pamięć to objawy niedoboru tiaminy. Kobiety w ciąży powinny pamiętać, że ostatnie dwa miesiące znacznie zwiększają zapotrzebowanie na ta substancję. Witaminy z grupy B są odpowiedzialne za np. powstawanie zmarszczek, łuszczącą się skórę, szorstkie włosy. Witaminy B3 potrzebuje nasz mózg do prawidłowego funkcjonowania i osoby po kuracjach odchudzających. W aptekach można kupić tabletki z kompleksem witaminy B. warto czasami sięgać po nie nie czekając na nieprzyjemne objawy, a zawsze należy łykać przy dokuczliwych zajadach, wypryskach skórnych i przy nadmiernie wypadających włosach.

Wbrew pozorom nawet te pływające zwierzątka są skarbnicą cennych witamin.Uważasz, że witaminy i mikroelementy to składniki zawarte jedynie w owocach i warzywach? Nic bardziej mylnego! Mięso, a zwłaszcza rybie, to również ich źródło! To właśnie ryby bowiem mają w sobie mnóstwo podstawowego budulca organizmu człowieka – białka, które w dodatku jest pełnowartościowe. Wiele witamin takich jak A, E czy D, a również B i tych z grupy PP, to także składnik rybich ciał. Podobnie jak fosfor czy potas. Jak zatem widać, jedząc ryby nie tylko zadbamy o właściwe funkcjonowanie oczu i układu kostnego, ale i odnowę komórek czy właściwy wzrost włosów i paznokci. Mało kto wie także, że ryby to dość duża ilość zawartego w nich jodu! A on z kolei odpowiada za właściwe funkcjonowanie naszej tarczycy. Aby zatem zadbać o niewystąpienie u nas chorób układu ruchu i woli z niedoboru jodu jedzmy ryby. Pamiętajmy, że powinny je spożywać przede wszystkim dzieci, u których dopiero kształtują się kości i do ich właściwego wzrostu potrzebny jest wapń, który nie tylko znajduje się w mleku, ale i właśnie rybach. Czy możemy się przejeść rybami? Z pewnością, ale czy wówczas nam zaszkodzą?Wielu z nas staje się jaroszami. Jednak zdecydowanie większa ilość osób preferuje dietę owowegetariańską, której podstawowym składnikiem są właśnie ryby i drób. Dlaczego? Bo są one niezwykle zdrowe, jednak zachodzą pewne wyjątki od tej reguły! Pierwszy z nich to fakt, ze najlepiej wszystkim smakujące ryby smażone, są bardzo ciężkostrawne, a zatem ich zjedzenie wieczorem nie byłoby wskazane. Kolejny aspekt to wszelkiego rodzaju choroby. Przy takich dolegliwościach jak nadciśnienie czy choroba wrzodowa należy zdecydowanie ograniczyć, a nawet wykluczyć ich spożywanie. Poza tym osoby uczulone na zawarte w rybach białko powinny również odstawić to mięso. Niewskazane jest także spożycie dużych ilości ryb takich jak tuńczyk przez kobiety w ciąży lub karmiące mamy. Żyje on bowiem aż czterdzieści lat, a w ciągu tego czasu gromadzi w swoim organizmie wiele szkodliwych substancji, które spożyte przez ciężarne mogą być tragiczne w skutkach. Dodatkowo uważajmy również na nasze maluchy, kontrolujmy jedzenie przez nie ryb, gdyż połknięcie ości zawartej w tym mięsie może powodować wiele uszkodzeń ich delikatnego przewodu pokarmowego.

W nauce, jak zwykle rządzi przypadek. W 1911 roku biochemik polski Kazimierz Funk szukając leku na uciążliwą chorobę lasów tropikalnych beri-beri wyizolował substancję, którą nazwał tiaminą życiodajną, później zwana witaminą. Witaminy pełnią w organizmie ludzkim bardzo ważną rolę, mimo że nie należą do grupy białek, tłuszczów ani węglowodanów. Pełnia rolę pośrednika w reakcjach chemicznych organizmu. Bez nich niemożliwy jest prawidłowy rozwój. Nie ma zdrowia bez witamin. Ich brak (awitaminoza), jak również nadmiar (hipowitaminoza) jest groźny dla zdrowia ludzkiego, zaburzając funkcje fizjologiczne organizmu. Witaminy oznaczane są kolejnymi literami alfabetu. Każda z nich jest odpowiedzialna za poszczególne funkcje. Przykładowo witamina K odpowiada za stan wzroku, a A za wygląd skóry. Liczbę witamin określono na 13,ale wcześniej było ich nieco więcej, gdyż i kwasy nazywano witaminami. Te 13 witamin to A,C,D,E,K i osiem z grupy B. Kobiety bardzo chętnie sięgają po kremy z retinolem, nie wiedząc co to takiego, ale znając fantastyczny wpływ tej substancji na stan skóry. Retinol to inna nazwa znanej witaminy A. Jest niezmiernie ważna w procesie wzrostu, dlatego często nazywana witamina wzrostową. Ma kojący wpływ na stan nerwów. Często okulista przepisuje na choroby oczu witaminę A w kroplach, a dermatolog zaleca ja na różnego rodzaju schorzenia skóry. W kosmetyce doceniono jej rolę produkując kremy, odzywki do włosów, kremy do rąk z jej dodatkiem. Ciekawostką jest fakt przepisywania jej przez ginekologów, którzy posłuchali rad naukowców doceniając jej rolę w leczeniu nowotworów szyjki macicy. Niedobór witaminy A w organizmie wywołuje przykre skutki w postaci wypadania włosów, szorstkości skóry, kurzej ślepoty nawet. W drastycznych przypadkach brak witaminy A wyhamowuje wzrost. Bogata w witaminę A jest wątroba, ta także łuste ryby morskie, żółtka jaj kurzych. Prowitamina A znajduje się we wszystkich czerwonych owocach i warzywach. Każda mama pamięta, że niemowlakom lekarz pediatra zapisywał witaminę D w kroplach. Zapobiegała krzywicy i działała uspokajająco na niedojrzały układ nerwowy. W miesiącach letnich dzieci wystawiano na działanie promieni słonecznych, gdyż słońce wspomagało wytwarzanie witaminy D w skórze. U dorosłych jej brak objawia się w zrzeszotowieniu kości, osteoporozie i w rozmiękczaniu kości -osteomalacji. Niedobór witaminy D u młodzieży powoduje powstawanie próchnicy zębów, słaby wzrost, trudno gojące się złamania kości. Witamina D znajduje się w mleku i jego przetworach, w wątrobie, rybach, jajach. Nadmiar jej jest szkodliwy, gdyż powoduje powstawanie kamieni nerkowych. Picie ciepłego mleka wieczorem zapewnia zdrowy i spokojny wypoczynek, gdyż witamina D jest skutecznym lekiem na bezsenność. Nadmiar jest też trujący nie tylko ze względu na schorzenia nerek. Ból głowy, utrata apetytu, drażliwość, to tez objawy wysokiego stężenia witaminy D we krwi.