>

Witaminy

52W nauce, jak zwykle rządzi przypadek. W 1911 roku biochemik polski Kazimierz Funk szukając leku na uciążliwą chorobę lasów tropikalnych beri-beri wyizolował substancję, którą nazwał tiaminą życiodajną, później zwana witaminą. Witaminy pełnią w organizmie ludzkim bardzo ważną rolę, mimo że nie należą do grupy białek, tłuszczów ani węglowodanów. Pełnia rolę pośrednika w reakcjach chemicznych organizmu. Bez nich niemożliwy jest prawidłowy rozwój. Nie ma zdrowia bez witamin. Ich brak (awitaminoza), jak również nadmiar (hipowitaminoza) jest groźny dla zdrowia ludzkiego, zaburzając funkcje fizjologiczne organizmu. Witaminy oznaczane są kolejnymi literami alfabetu. Każda z nich jest odpowiedzialna za poszczególne funkcje. Przykładowo witamina K odpowiada za stan wzroku, a A za wygląd skóry. Liczbę witamin określono na 13,ale wcześniej było ich nieco więcej, gdyż i kwasy nazywano witaminami. Te 13 witamin to A,C,D,E,K i osiem z grupy B. Kobiety bardzo chętnie sięgają po kremy z retinolem, nie wiedząc co to takiego, ale znając fantastyczny wpływ tej substancji na stan skóry. Retinol to inna nazwa znanej witaminy A. Jest niezmiernie ważna w procesie wzrostu, dlatego często nazywana witamina wzrostową. Ma kojący wpływ na stan nerwów. Często okulista przepisuje na choroby oczu witaminę A w kroplach, a dermatolog zaleca ja na różnego rodzaju schorzenia skóry. W kosmetyce doceniono jej rolę produkując kremy, odzywki do włosów, kremy do rąk z jej dodatkiem. Ciekawostką jest fakt przepisywania jej przez ginekologów, którzy posłuchali rad naukowców doceniając jej rolę w leczeniu nowotworów szyjki macicy. Niedobór witaminy A w organizmie wywołuje przykre skutki w postaci wypadania włosów, szorstkości skóry, kurzej ślepoty nawet. W drastycznych przypadkach brak witaminy A wyhamowuje wzrost. Bogata w witaminę A jest wątroba, ta także łuste ryby morskie, żółtka jaj kurzych. Prowitamina A znajduje się we wszystkich czerwonych owocach i warzywach. Każda mama pamięta, że niemowlakom lekarz pediatra zapisywał witaminę D w kroplach. Zapobiegała krzywicy i działała uspokajająco na niedojrzały układ nerwowy. W miesiącach letnich dzieci wystawiano na działanie promieni słonecznych, gdyż słońce wspomagało wytwarzanie witaminy D w skórze. U dorosłych jej brak objawia się w zrzeszotowieniu kości, osteoporozie i w rozmiękczaniu kości -osteomalacji. Niedobór witaminy D u młodzieży powoduje powstawanie próchnicy zębów, słaby wzrost, trudno gojące się złamania kości. Witamina D znajduje się w mleku i jego przetworach, w wątrobie, rybach, jajach. Nadmiar jej jest szkodliwy, gdyż powoduje powstawanie kamieni nerkowych. Picie ciepłego mleka wieczorem zapewnia zdrowy i spokojny wypoczynek, gdyż witamina D jest skutecznym lekiem na bezsenność. Nadmiar jest też trujący nie tylko ze względu na schorzenia nerek. Ból głowy, utrata apetytu, drażliwość, to tez objawy wysokiego stężenia witaminy D we krwi.